Audyt WCAG to obowiązkowe badanie strony internetowej lub aplikacji mobilnej pod kątem zgodności ze standardami dostępności cyfrowej dla osób z niepełnosprawnościami. Zgodnie z ustawą z dnia 4 kwietnia 2019 roku o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, każda instytucja publiczna musi corocznie aktualizować deklarację dostępności, a najlepszym momentem na przegląd i audyt jest termin do 31 marca. Jeśli prowadzisz stronę podmiotu publicznego, ten artykuł pokaże Ci, dlaczego regularny audyt WCAG jest nie tylko wymogiem prawnym, ale też realną korzyścią dla użytkowników.
Obowiązek prawny wynikający z ustawy
Ustawa o dostępności cyfrowej nakłada na podmioty publiczne obowiązek zapewnienia zgodności swoich serwisów ze standardem WCAG 2.1 na poziomie AA, a zgodność z WCAG nie jest opcją, lecz obowiązkiem prawnym, którego zlekceważenie może prowadzić do konsekwencji prawnych i reputacyjnych. Zgodnie z przepisami art. 11 ustawy, deklarację dostępności należy przeglądać i aktualizować nie rzadziej niż raz do roku, a praktyka wskazuje termin 31 marca każdego roku jako moment tego przeglądu.
Dotyczy to między innymi urzędów, szkół i samorządowych instytucji edukacyjnych, które jako jednostki publiczne muszą zagwarantować dostępność swojej strony internetowej dla osób z niepełnosprawnościami. Warto pamiętać, że po dwóch monitoringach za brak deklaracji, jej aktualizacji lub wymaganych elementów, Ministerstwo Cyfryzacji może nałożyć karę w wysokości 5000 zł, a przy uporczywym unikaniu obowiązku kara może wzrosnąć nawet do 10 000 zł. Od 1 sierpnia 2024 roku nowe deklaracje dostępności muszą być tworzone zgodnie z Warunkami technicznymi w wersji 2.0, a starsze deklaracje należy zaktualizować do tej struktury przy najbliższym przeglądzie.
Jak przeprowadzić audyt WCAG krok po kroku
Kompleksowy audyt dostępności strony opiera się na metodzie oceny zgodnej z zasadami WCAG i łączy narzędzia automatyczne z testami manualnymi. Do automatycznej weryfikacji warto wykorzystać W3C Validator, który analizuje poprawność kodu HTML pod kątem błędów wpływających na dostępność, oraz WAVE, wskazujące problemy takie jak brakujące teksty alternatywne czy zły kontrast. Google Lighthouse, wbudowany w przeglądarkę Chrome, ocenia stronę pod kątem wydajności, SEO i dostępności jednocześnie, co czyni go dobrym narzędziem do wstępnej diagnozy
Automatyczne narzędzia nie wykryją jednak wszystkich barier, dlatego niezbędne jest ręczne testowanie nawigacji klawiaturą oraz sprawdzenie strony za pomocą czytników ekranu takich jak NVDA czy JAWS, symulujących korzystanie z serwisu przez osoby niewidome. Ważnym elementem audytu jest też ocena struktury interfejsu – intuicyjnego rozmieszczenia elementów, spójności komunikatów i logicznej hierarchii nagłówków, co ułatwia poruszanie się po stronie osobom korzystającym z technologii wspomagających. Regularne testowanie po każdej aktualizacji strony pozwala upewnić się, że nowe funkcje nie wprowadziły dodatkowych problemów z dostępnością.
Dotyczy to również platform edukacyjnych – szkoły w Polsce zobowiązane do zgodności z WCAG powinny w pierwszej kolejności wykonać audyt, upewnić się, że korzystają z aktualnej wersji oprogramowania, poprawić wykryte błędy, a na końcu opublikować i corocznie aktualizować deklarację dostępności.
Praktyczne pytania o audyt WCAG
Obowiązek dotyczy podmiotów publicznych – urzędów, szkół, uczelni, instytucji kultury oraz samorządowych jednostek edukacyjnych, które muszą zapewnić zgodność swoich stron i aplikacji ze standardem WCAG 2.1 na poziomie AA.
Brak aktualizacji deklaracji dostępności lub jej wymaganych elementów po dwóch monitoringach może skutkować karą finansową w wysokości 5000 zł, a przy uporczywym zaniechaniu nawet 10 000 zł.
Nie – narzędzia takie jak WAVE czy Lighthouse wykrywają jedynie część problemów, dlatego pełny audyt wymaga również testów manualnych z użyciem klawiatury i czytników ekranu.
Nie zawsze od nowa, ale należy ją przeglądać i aktualizować co roku, a przy tworzeniu nowych deklaracji od sierpnia 2024 roku obowiązuje struktura w wersji 2.0.
Jeśli szukasz kompleksowego wsparcia w zakresie tworzenia i utrzymania stron internetowych zgodnych z wymogami prawnymi, warto zadbać o to już na etapie projektowania serwisu.
Podsumowanie i dalsze kroki
Audyt WCAG to nie jednorazowe działanie, lecz cykliczny proces, który podmioty publiczne muszą powtarzać co roku do 31 marca, aby zachować zgodność z ustawą o dostępności cyfrowej. Regularna weryfikacja pozwala uniknąć kar finansowych, ale przede wszystkim realnie poprawia komfort korzystania ze strony osobom z niepełnosprawnościami. Nie czekaj na kontrolę – sprawdź, czy Twoja strona spełnia wymogi WCAG już dziś.